Blog

  • Moestuinbakken: van idee tot project

    Rianne Strijker 21-02-2019 1 reacties

    Afgelopen dinsdagavond zat ik bij een bijeenkomst van het Platform Stadslandbouw. Er waren meer buren met wensen en plannen voor een buurttuin. We hebben naar elkaars ideeën geluisterd, tips uitgewisseld en elkaar zo verder geholpen. Ook in deze blog vertel ik jullie graag verder over mijn buurtmoestuin. Ik zal schrijven over de vervolgstappen die ik nam en met welke organisaties en mensen ik sprak, over hoe dit leuke idee een heel project werd.

    In september kwam ik in contact met ‘Platform Stadslandbouw’. Dit is een actieve groep mensen die in diverse wijken moestuinprojecten ondersteunt. Ze ondersteunen buurtmoestuinen, zoals de mijne, maar ook moestuinen van scholen en zorginstellingen. Ze verbinden je aan de juiste mensen en geven je kennis en ervaring mee. Ik mailde hen met mijn idee, en met een foto van een met onkruid overgroeide groenstrook . Ze reageerden meteen enthousiast en wilden graag eens komen kijken.

    Ik maakte een afspraak met Herman van dit Platform, die meteen voorstelde om ook de wijkmanager mee te nemen en iemand van MeanderOmnium. Zo keken we samen naar de groenstrook en bedachten een plan voor een buurtmoestuin. Ook in de weken erna kon ik nog gemakkelijk met hen mailen of bellen, met allerlei vragen.

    Daarna ging ik praten met de directeur van de wijkontwikkelingsmaatschappij (WOM). Zoals ik al vertelde is ons huis net nieuw, evenals de wijk. De WOM zorgt ervoor dat zo’n nieuwe wijk gaat leven, dat mensen elkaar en de wijk leren kennen en dat mensen met vragen over de wijk ergens terecht kunnen. De directeur van de WOM was ook erg positief over dit idee, en vertelde over zijn rol bij een moestuinproject elders in de wijk. Ook hij bood aan om me in de komende maanden te helpen, mits ik het wel als ons eigen project bleef zien. De WOM is er namelijk tijdelijk en helpt dingen op te starten, daarna is het goed als bewoners zelf het project kunnen voortzetten. Ook raadde hij me aan om nu met de directe buren te gaan praten, en ook hen om toestemming te vragen. Het contact met hen is goed, dus ook dat werd een gezellig en nuttig gesprek.

    Al die gesprekken hielpen me om mijn idee scherper te krijgen en vollediger. Nu was het zaak om dit helder op papier te zetten, en te verspreiden onder mijn buren. Ik schreef een voorstel van 2 A4tjes, met foto’s, voorbeelden en uitleg van het project. Ik vroeg buren om zich aan te melden bij mij als ze interesse hadden om mee te doen met het project, en legde hun uit wat ‘meedoen’ dan inhield. Bovengenoemde experts hielpen me om de juiste tekst erin te verwerken. En vlak voor de kerstvakantie ging de flyer in de brievenbussen van meer dan 100 buren in ons buurtje. 2 weken later had ik 8 enthousiaste aanmeldingen van huishoudens die mee wilden doen. Een heel mooi begin van ons project!

    Wil jij ook een buurtmoestuin? Neem dan vooral contact op met Platform Stadslandbouw. Zie https://www.stadslandbouwzeist.nl/. Zij helpen je om verder je weg te vinden naar jouw eigen project.  

  • Moestuinbakken & voorjaarskriebels

    Rianne Strijker 12-02-2019 0 reacties

    Nu het zonnetje weer schijnt, de vogels fluiten en de krokussen opkomen, krijg ik meteen vroege voorjaarskriebels. Ik ga mijn tuin in, kijk wat er groeit en ga vast nadenken over nieuwe beplanting. Dit jaar mag ik extra veel plannen maken, want samen met een groepje buren ga ik moes-tuinieren op de openbare groenstrook. In maart klussen we de bakken in elkaar en gaan we ze vullen met allerlei soorten groenten, kruiden en bloemen. In de komende weken wil ik gaan bloggen over dit project, en jullie meenemen in ons verhaal. Daarom nu iedere week een verhaal over moestuinbakken. Allereerst: hoe is dit idee ontstaan en uitgewerkt tot initiatief?

    Afgelopen zomer was ik veel buiten met mijn dochter. Het was natuurlijk prachtig weer, en ook bij mij in de tuin deden de cherrytomaten het fantastisch. De komkommer groeide mijn tuin uit en ook bij de buren groeide en bloeide van alles volop. Wij hebben een nieuw huis en daarom pas net een tuin, dus iedereen was blij verrast over hoe goed alles groeide. Er waren dan ook vaak gesprekken over dit onderwerp in de straat. Tips en stekjes werden uitgewisseld. De kinderen plukten verse bramen, en mochten bij een buurvrouw af en toe helpen in haar tuin met het ‘dieven’ van de tomaat.

    Zo ontstond de inspiratie voor een gezamenlijke moestuin. Wij wonen in een heel nieuw huizenblok, en de groene stroken rondom die huizen waren nog niet ingeplant. Tussen de huizen en de parkeervakken was een vrij brede groenstrook die goed zou kunnen dienen als locatie voor moestuinbakken. Ik zag een mooie kans en ging eens om me heen peilen of er interesse was in zo’n buurtmoestuin. Dit deed ik natuurlijk eerst bij de buren waarvan ik al wist dat ze graag tuinierden. Ook peilde ik bij mijn directe buren of ze zo’n project zagen zitten. Dit leverde ook nieuwe ideeën en inzichten op, en zo werkte ik het idee verder uit. 

    Hoe ik dit leuke idee omzette in een haalbaar project? Dat lees je de volgende keer. Hopelijk inspireer ik je om zelf ook een (buurt)moestuin te beginnen. Kom gerust alvast met vragen of tips in de opmerkingen hieronder.

  • Staken om aandacht te vragen voor de aarde?

    Er is veel media-aandacht voor schoolstakende kinderen die vragen om aandacht voor klimaatvraagstukken, plastic afval of andere onderwerpen die direct verband houden met een schone, leefbare en duurzame aarde. Ook in Zeist wordt er gestaakt. Dat is zowel bij de burgemeester, de (landelijke) politiek, (landelijke) media en inwoners niet onopgemerkt gebleven.

    Een ieder heeft hier uiteenlopende opvattingen over. Is de aanleiding om te staken wel gebaseerd op feitelijke zaken? Is er wel wat aan de hand, heeft de mens een aandeel in oorzaak en gevolg? Kunnen we de dingen wel oplossen?  Is schoolstaken wel een passende manier?  Worden kinderen (onbedoeld) ingezet om het onderwerp te adresseren? En zowel vanuit voor- als tegenstanders van het aanpakken van o.a. klimaatvraagstukken komen hier uiteenlopende reacties op.

    In deze blog ga ik niet in op de inhoudelijke vragen, waarheden en onwaarheden over klimaatvraagstukken en de in of onzin van staken. Waar ik wel in in wil gaan zijn de vragen: 'wat leert dit alles ons?' en 'wat kunnen we met die lessen doen?'.

    Het feit is dus dat het onderwerp 'leeft' en juist ook steeds meer bij jongeren/kinderen. Is dit dan niet het uitgesproken moment om binnen het onderwijs het onderwerp 'natuurlijke processen' te adresseren? 'Natuurlijke processen' hier maar even geduid als 'werktitel' om aan te geven dat het gaat over de vraagstukken hoe de mensheid zich verhoudt tot de natuur, de processen die daarmee samenhangen en de veerkracht van de aarde.

    Ontdekkend leren heeft veel pedagogische waarde. Het om aandacht vragen voor deze complexe/gevoelige vraagstukken heeft als 'bijvangst' dus juist een gunstig effect op de kansen voor het onderwijs. Binnen het curriculum (PO en VO) bieden onderwerpen zoals wereldorientatie, biologie, aardrijkskunde, maatschappijleer, 

    • Hoe gaan we als samenleving om met lastige vraagstukken die ons allemaal bezighouden?
    • De wereldbevolking groeit maar de aarde groeit niet mee. Wat betekent dat?
    • Waar hebben we het over als we praten over 'klimaatvraagstukken', '(fossiele)grondstoffen', (energie)transitie, voedselsystemen, biodiversiteit, (plastic) afval, etc., etc. ?

    Samen Duurzaam Zeist verstaat zich graag tot het onderwijs (Primair en Voortgezet Onderwijs). En dan gaat het niet om oordeelsvorming of iets goed of slecht is. Waar het wèl om gaat is dat we collectief meer weten over de complexe en samenhangende processen op aarde. Wat ons de media-aandacht voor het schoolstaken voor milieu dus feitelijk leert, is dat we nog veel te leren hebben. En als het onderwijs en de (lokale) politiek dat oppakt, is dat de grote winst !

     

  • Volop duurzaamheidskansen in 2019

    Charlotte Post 18-01-2019 0 reacties

    Namens iedereen die actief is binnen de beweging van Samen Duurzaam Zeist wenst het communicatie- en participatieteam alle inwoners van Zeist een groene, gezonde en duurzame toekomst, te beginnen met 2019.

    Samen Duurzaam Zeist kan terug kijken op een mooi jaar waarin we ons volop hebben ingezet om Zeist in beweging te brengen. In het voorjaar presenteerden we de resultaten van de gemeentebreed gehouden duurzaamheidsenquête in de bibliotheek van Zeist aan meer dan 100 geïnteresseerde toehoorders. Onze stand op de Boswerf tijdens het Lentefestival werd goed bezocht en in het gemeentehuis in september ontvingen we tijdens het event ‘Duurzaam op Dreef’ meer dan 80 actieve vrijwilligers en geïnteresseerden. Al met al is Samen Duurzaam Zeist in 2018 uitgegroeid tot een serieuze beweging met impact. We zijn blij met alle initiatieven (de teller staat nu op 37), ruim 180 betrokken en actieve vrijwilligers en meer dan 800 Zeister burgers die geabonneerd zijn op onze nieuwsbrief die in maart voor het eerst uitkwam. We hebben als team vol enthousiasme ingespannen om duurzaamheid in onze eigen gemeente bij bewoners op de kaart te zetten en zijn best trots op wat we tot nu toe bereikt hebben. Het inspireert ons om door te gaan op de ingeslagen weg.

    In 2019 gaan we Samen Duurzaam Zeist verder uitbouwen, nog meer laten zien wat er gebeurt (via www.samenduurzaamzeist.nl, onze e-mail nieuwsbrief, social media en de Nieuwsboderubriek “Duurzaam denken – Duurzaam doen”) en meer inwoners betrekken bij wat we doen. We willen heel graag ook jongeren, mensen met een migratie-achtergrond en meer gezinnen bereiken.

    Die ambities gaan we uitwerken in een mooi gevulde activiteitenkalender vol events waarbij ontmoeting, plezier en duurzame betrokkenheid centraal zullen staan. 

    Enthousiast geworden door het lezen van dit – hele korte – jaarverslagje? Zin om ook actief te worden en een bijdrage te leveren aan een duurzamer Zeist? Op www.samenduurzaamzeist.nl staan alle lopende projecten en kun je je opgeven om aan te sluiten. Nieuwe initiatieven zijn ook welkom. Je kunt een idee waarmee duurzaamheidswinst is te behalen aanmelden via de site of met een mailtje naar info@samenduurzaamzeist.nl .

  • Circulaire Economie voor bedrijven; tel uit je winst!

    In de blog's van de afgelopen dagen ging ik steeds in op het perspectief en de mogelijkheden van de inwoners van Zeist. Maar de circulaire economie is ook (of wellicht wel juist) voor bedrijven van belang.

    Bij bedrijven draait het om de 'stoffenstroom' als je het hebt over de circulaire economie. Oftewel de inkoop van spullen of grondstoffen, eventueel een productie of verwerkingsproces, en de reststromen. Door elk van die stoffenstromen in kaart te brengen, kan gekeken worden hoe deze processen efficienter kunnen worden ingericht. En dat levert besparing op voor de milieubelasting, biedt kansen voor nieuwe business en brengt kostenreductie met zich mee. Tel uit je winst!

    Er zijn dus op hoofdlijnen 3 onderwerpen, die hieronder nader worden toegelicht:

    1. inkoop
    2. productie
    3. reststromen

    1. Bij inkopen staan duurzaamheid, herbruikbaarheid en 'circulairiteit' van spullen en grondstoffen centraal. Onderzoek wat je zoal inkoopt en kies voor meer duurzame varianten. Wellicht in aanvang wat duurder maar dit verdient zich terug. Leg duurzaamheidseisen in je inkoopbeleid vast. Er zijn diverse instrumenten en branchegerichte modellen die je daarbij kunnen helpen. Koop ook zoveel mogelijk bij lokale bedrijven en maak daarbij gebruik van de lokale, circulaire munt: de Zeister Knoop.

    2. Als het gaat om je bedrijfsvoering, productie- of verwerkingsprocessen, kijk dan naast het zo efficient mogelijk inrichten daarvan ook naar water- en energiegebruik. Pas je processen zo aan dat er zo min mogelijk afval ontstaat. En beoordeel of (koel) water of warmte kan worden hergebruikt.

    3. Uiteraard moet je bedrijfsafval zo veel mogelijk zien te voorkomen maar dat is niet altijd (volledig) mogelijk. Sommige afvalstromen kunnen prima dienen als grondstoffen voor andere bedrijven. Hoewel afval niet verhandeld mag worden, kan je dit wel (eventueel met enige bewerking) tot halffabrikaat bestempelen. Je kan er andere bedrijven blij mee maken en je afvalkosten reduceren. Vaak is dit met een aantal bedrijven op een bedrijventerrein onderling al goed te organiseren. En ook voor bedrijven geldt dat er een goede afvalscheiding moet plaatsvinden van herbruikbare en/of recyclebare grondstoffen. Denk ook aan de kringloopwinkel voor kantoorinventaris die niet meer nodig is.

    Hulp nodig bij dit alles? We helpen je graag op weg in de circulaire economie!

     

  • Hoe eenvoudig kan je zelf met de circulaire economie aan de slag?

    In de blog van gisteren noemden we vijf aspecten waar je mee aan de slag kan. Maar hoe en waar dan?

    1. Voor je 'spullen' koopt, denk goed na of je het nu echt wel nodig hebt en vaak gebruikt. Wellicht kan je ook iets lenen, huren of leasen? Of koop iets in de kringloopwinkel

    Stel je hebt een ladder nodig om het huis aan de buitenzijde te schilderen, of wellicht een kruiwagen, een hoge drukspuit of misschien wel een auto? Ga je die spullen vaak/dagelijks gebruiken? Of slechts incidenteel? 

    In Zeist hebben we voorzieningen zoals de deelbakfiets en de elektrische deelauto. En spullen kan je gemakkelijk met buren of in de wijk delen via Nextdoor en Peerby. En voor deze diensten kan je ook een app op je smartphone installeren! En zo zijn er legio mogelijkheden om spullen te lenen en/of gezamelijk te bezitten. Delen is gemakkelijk, levert je een forse besparing op en het is nog leuk ook!

    2. Denk bij de aanschaf altijd na over de duurzaamheidsaspecten van het product.

    Er zijn heel veel aspecten van 'spullenboel' die bepalen of het meer of minder duurzaam of 'circulair' is. Belangrijk is vooral om te kijken of de grondstoffen waarvan een product gemaakt is al eens eerder gebruikt was. Of van hernieuwbare grondstoffen zoals bioplastics. En ook of een product lang mee gaat, repareerbaar is en of de materialen recyclebaar zijn.

    3. Als je iets niet meer nodig hebt en je wilt er van af: gooi het niet weg maar zorg dat een ander het kan gebruiken. Soms heeft het nieuwe gebruik een andere functie. Dat is niet erg, zolang de grondstoffen maar niet verloren gaan.

    Meest voor de hand liggend zijn de kringloopwinkel, de weggeefwinkel of on-line verkoopplaatsen als marktplaats en de tientallen facebook 'weggeef en verkoophoekjes'. Ook via Nextdoor worden tegenwoordig spullen aangeboden. Samen Duurzaam Zeist organiseert ook regelmatig ruilbeurzen. Meest recent was de 'recycleSint ruilbeurs'. Volg dus ook de agenda van Samen Duurzaam Zeist.

    4. Gooi niet zo maar iets weg als het stuk is. Vaak zijn er nog mogelijkheden om het te repareren.

    Hoewel veel spullen tegenwoordig niet gemaakt zijn om lang mee te gaan of om te kunnen repareren, is het toch de moeite waard om eens het repaircafé in Zeist te bezoeken. Naast het 'samen' repareren geven de vrijwilligers daar ook instructies, zodat je wellicht ook zelf vaker iets kan repareren. Ook defecte spullen die naar de kringloopwinkel worden gebracht, kunnen daar soms nog wel gerepareerd worden. Verder zamelt Samen Duurzaam Zeist oude kleine elektronica op scholen in.

    5. Als iets echt niet meer te gebruiken is en/of stuk is, zorg er dan voor dat de reststoffen weer nuttig hergebruikt kunnen worden. Dit vraagt om de juiste manier van afvalscheiding.

    De website doe meer met afval geeft uitleg over het verantwoord scheiden van afval. Op deze manier kunnen we grondstoffen maximaal recyclen en komt er minder in het restafval terecht. En omdat het verbranden van afval steeds duurder wordt en we in Zeist veel restafval produceren, kan dit ook een financiele besparing opleveren.

     

  • De circulaire economie: wat kan je zelf doen?

    In deze tweede blog in 'de week van de circulaire ecomomie' geven we uitleg over de basisprincipes van de circulaire economie en schetsen we wat je zelf kan doen.

    Het basisprincipe van de circulaire economie is dat we -net als in de natuur- van de levenscycli van onze 'spullen' een kringloop moeten maken. Er bestaat in de natuur immers geen afval; reststoffen vormen de grondstof voor iets nieuws. We zullen in deze blog de term 'spullen' gebruiken. Het gaat dan om alles wat we zelf als mens maken en waarvoor we grondstoffen nodig hebben.

    In onze moderne samenleving maken we veel gebruik van natuurlijke (fossiele) grondstoffen en creëren we (korte) 'lineaire' processen. Dit wil zeggen dat we aan het eind van een levenscyclus de schaarse/kostbare grondstoffen verbranden. Los van de impact op het milieu en het klimaat, vraagt dit dus steeds weer om het delven van nieuwe grondstoffen. 

    Onderstaande afbeelding schetst de verschillende aspecten van een circulaire economie, wat verder gaat dan recycling (bijvoorbeeld lege flessen die je in de glasbak gooit en waar weer nieuwe flessen van gemaakt worden).

     

    Wat je zelf kan doen zijn de volgende dingen:

    1. Voor je 'spullen' koopt, denk goed na of je het nu echt wel nodig hebt en vaak gebruikt. Wellicht kan je ook iets lenen, huren of leasen?
    2. Denk bij de aanschaf altijd na over de duurzaamheidsaspecten van het product.
    3. Als je iets niet meer nodig hebt en je wilt er van af: gooi het niet weg maar zorg dat een ander het kan gebruiken. Soms heeft het nieuwe gebruik een andere functie. Dat is niet erg, zolang de grondstoffen maar niet verloren gaan.
    4. Gooi niet zo maar iets weg als het stuk is. Vaak zijn er nog mogelijkheden om het te repareren.
    5. Als iets echt niet meer te gebruiken is en/of stuk is, zorg er dan voor dat de reststoffen weer nuttig hergebruikt kunnen worden. Dit vraagt om de juiste manier van afvalscheiding.

    In de blog morgen gaan we verder in op bovenstaande 5 punten. Hoe/waar doe je dat?

     

  • Week van de Circulaire Economie

    Van 14 t/m 18 januari is het de 'week van de Circulaire Economie'. Tijdens dit initiatief van Nederland Circulair! delen circulaire koplopers hun oplossingen, kennis en ideeën. Samen Duurzaam Zeist organiseert in deze week geen specifieke evenementen maar zal wel elke dag in deze blog iets schrijven over de circulaire economie in Zeist.

    In een recent rapport (11/01) van het Planbureau voor de Leefomgeving (PvdL) wordt aangegeven dat er in Nederland best al veel gebeurd op het gebied van de circulaire economie. Tegelijkertijd staan we nog ver af van een 'volwaardige circulaire economie'.

    Het PvdL: "Nieuwe circulaire initiatieven breken nog moeilijk door vanwege hardnekkige normen en gewoonten, onvoldoende beprijzing van milieugebruik, en wringende wet- en regelgeving. De overheid kan de overgang naar een circulaire economie versnellen door - naast recycling - meer in te zetten op het repareren, delen, leasen of circulair ontwerpen van producten – om zo het grondstofgebruik in Nederland drastisch te verminderen."

    Samen Duurzaam Zeist ziet ook in Zeist mooie initiatieven op het gebied van de circulaire economie. Zowel inwoners, bedrijven, het onderwijs, de overheid en diverse andere partijen doen wel wat met de kringloopeconomie. Het besef dat we anders en zuiniger met zaken zoals grondstoffen, energie, het klimaat en afval moeten omspringen groeit. En toch staan we nog ver af van een samenleving die de noodzaak tot het delven van nieuwe grondstoffen tot een minimum weet te beperken. Er gaat nog enorm veel afval de verbrandingsoven in en de mogelijkeden om onder andere te recyclen, repareren, hergebruiken en delen worden nog maar beperkt benut.

    In deze blog gaan we de komende dagen aangeven wat er in Zeist al gebeurd, of wat jij kan doen. En we staan hier uiteraard ook open voor suggesties. Voor de volledigheid sluiten we vandaag deze blog af met een animatiefilmpje; wat is 'circulaire economie?'.

    bron: Ellen MacArthur Foundation

  • Transitiemanagement Duurzaamheid

    We leven in een tijdsgewricht van veel en grootse veranderingen voor de samenleving. Die veranderingen worden ingegeven doordat we de grenzen hebben bereikt in de veerkracht van de aarde. Belangrijkste oorzaak hiervan zijn onder andere de groeiende wereldbevolking en de wijze waarop we gebruik maken van natuurlijke bronnen en -processen.

    De gevolgen van het overschrijden van die grenzen gaan we steeds vaker merken. Grondstoffen worden schaars, de natuur, biodiversiteit en voedselproductie komt in gevaar, het klimaat veranderd, etc., etc. Mondiaal zien we ook de effecten daarvan in een steeds hogere frequentie en omvang; honger, oorlog, overstromingen, klimaatdoden, etc.

    Het vraagt om een complexe en omvangrijke opgave om weer terug binnen de grenzen van de veerkracht van de aarde te komen. Elk individu speelt daarin een rol, levert een bijdrage en ervaart de gevolgen van de veranderingen.

    Transitiemanagement omhelst onder andere:

    • het organische proces van innoveren, experimenteren, leren en continu doorontwikkelen,
    • de complexe omgeving van belangen en belanghebbenden, samenwerkingsmodellen en sturingsvormen,
    • de sociaal en emotionele aspecten van veranderingen.

    Gedurende een transitie van enkele tot tientallen jaren, veranderen bovenstaande aspecten continu. Het veld van belanghebbenden verandert, hun inzicht of belang wordt anders, (technologische) ontwikkelingen en/of experimenten falen, komen juist in een stroomversnelling of gaan een andere kant uit. De natuur/het klimaat reageert anders of heftiger, of er dienen zich andere urgente vraagstukken aan. Transitiemanagement heeft de flexibiliteit en veerkracht in zich om daarmee om te gaan.